Hesaplama yöntemleri ve kaynaklar
Türkiye, Kafkasya, Balkanlar ve Orta Asya için cami ve namaz vakitleri rehberi
Bu yazı, Vakit Namaz sitesinin Türkiye, Kafkasya, Balkanlar, Orta Asya ve Doğu Avrupa'daki 19 ülkede bulunan 12.406 İslami mekân için namaz vakitlerini, kıbleyi ve Hicri tarihi nasıl hesapladığını ve bu bilgilerin nereden geldiğini açıklar.
Namaz vakitleri
Vakit Namaz üzerindeki namaz vakitleri, her şehrin veya mekânın tam koordinatlarında güneşin konumundan yola çıkılarak standart astronomik formüllerle hesaplanır.[1] Koordinatlar biliniyorsa hesaplama sitenin kendi sunucusunda yapılır; yalnızca ad biliniyorsa aynı ayarlarla ücretsiz AlAdhan hizmeti kullanılır. Vakitler her gün yeniden hesaplanır ve en fazla bir saat saklanır.
Türkiye için site, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın (Diyanet) açılarını kullanır.[2] Diyanet'in kendi takvimi bunlardan birkaç dakika farklı olabilir; bu yüzden cemaatle kılınan namaz için camiye uyun.
Ülkelere göre yöntemler
Her vakit kutusunda bir Sünni ve bir Şii düğmesi bulunur ve gösterilen şehrin veya mekânın ülkesine göre ayarlanır. Aşağıdaki tablo, Vakit Namaz sitesindeki her ülkenin neyi kullandığını listeler. Tablo doğrudan hesaplama kodundan okunur, bu yüzden sitedeki vakitlerle her zaman örtüşür.
| Ülke | Sünni | Şii | Önce gösterilen ikindi |
|---|---|---|---|
| Arnavutluk | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Azerbaycan Şii | Müslüman Dünya Birliği | Şii İsnaaşeriyye, Kum | Hanefi |
| Belarus | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Standart |
| Bosna-Hersek | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Ermenistan | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Standart |
| Gürcistan | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Standart |
| Karadağ | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Standart |
| Kazakistan | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Kırgızistan | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Kosova | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Kuzey Makedonya | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Moldova | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Standart |
| Özbekistan | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Rusya | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Sırbistan | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Tacikistan | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Türkiye | Diyanet İşleri Başkanlığı, Türkiye | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Standart |
| Türkmenistan | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Hanefi |
| Ukrayna | Müslüman Dünya Birliği | Jeofizik Enstitüsü, Tahran | Standart |
İkindi vakti
İkindi vakti, bir cismin gölgesi kendi boyuna eşit olduğunda (Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinin uyduğu standart vakit) veya boyunun iki katına ulaştığında (Hanefi vakti) başlar. Bu bölgedeki ülkelerin çoğunda Sünni Müslümanlar Hanefi mezhebine uyar, bu nedenle önce Hanefi vakti gösterilir. Türkiye bunun istisnasıdır: Diyanet takvimi standart vakti kullanır, bu yüzden site orada önce bu vakti gösterir. Ziyaretçiler bunu değiştirebilir; oturum açmış bir ziyaretçinin tercihi kaydedilir.
Tüm hesaplama yöntemleri
Sitenin desteklediği her yöntemin imsak ve yatsı için kullandığı, güneşin ufkun altındaki açıları. Yatsı dakika olarak verildiğinde akşam vaktinden itibaren sayılır.[1]
| Yöntem | İmsak | Yatsı | Akşam |
|---|---|---|---|
| Müslüman Dünya Birliği Varsayılan | 18° | 17° | Güneş batarken |
| Jeofizik Enstitüsü, Tahran Varsayılan | 17,7° | 14° | 4,5° |
| Şii İsnaaşeriyye, Kum | 16° | 14° | 4° |
| İslami İlimler Üniversitesi, Karaçi | 18° | 18° | Güneş batarken |
| ISNA, Kuzey Amerika | 15° | 15° | Güneş batarken |
| Ümmü'l-Kurâ, Mekke | 18,5° | Akşamdan 90 dk sonra | Güneş batarken |
| Mısır Genel Ölçme Kurumu | 19,5° | 17,5° | Güneş batarken |
| Körfez Bölgesi | 19,5° | Akşamdan 90 dk sonra | Güneş batarken |
| Kuveyt | 18° | 17,5° | Güneş batarken |
| Katar | 18° | Akşamdan 90 dk sonra | Güneş batarken |
| MUIS, Singapur | 20° | 18° | Güneş batarken |
| UOIF, Fransa | 12° | 12° | Güneş batarken |
| Diyanet İşleri Başkanlığı, Türkiye | 18° | 17° | Güneş batarken |
| Rusya | 16° | 15° | Güneş batarken |
| Dünya Hilal Gözlem Komitesi (Moonsighting Committee Worldwide) | 18° | 18° | Güneş batarken |
| JAKIM, Malezya | 18° | 18° | Güneş batarken |
| Kemenag, Endonezya | 20° | 18° | Güneş batarken |
Kıble
Kıble, bulunduğunuz yerden Mekke'deki Kâbe'ye (21.4225 derece kuzey, 39.8262 derece doğu) olan büyük daire yönüdür ve coğrafi kuzeyden itibaren derece olarak gösterilir. Telefonun yakınındaki metal ve mıknatıslar pusulasını saptırabilir, bu yüzden yönü bunlardan uzakta kontrol edin.
Hicri tarih
Gösterilen Hicri tarih Ümmü'l-Kurâ takvimine göredir. Bölgedeki resmî takvimler, örneğin Diyanet'in takvimi, özellikle Ramazan'ın başlangıcında ve bayramlarda bundan bir gün farklı olabilir. Ülkenizin dinî makamının duyurusuna uyun.
Mekânlar ve kaynakları
Vakit Namaz, 19 ülkede 12.406 cami, mescit, İslami merkez ve helal mekânı listeler.
- Mekânların çoğu OpenStreetMap kaynaklıdır, © OpenStreetMap katkıcıları, Open Database License kapsamında.[3]
- İlçe ve mahalle adları Nominatim kaynaklıdır.[4]
- Bazı tanınmış mekânlar Wikidata ile karşılaştırılarak kontrol edilir.[5]
- Ziyaretçiler mekân ekleyebilir. Her yeni mekân, yayımlanmadan önce ekip tarafından incelenir.
Doğruluk ve düzeltmeler
Hesaplanan bir vakit, güvenlik payı ekleyebilen veya başka bir yönteme uyabilen yerel bir caminin takviminden birkaç dakika farklı olabilir. Herkes yanlış bir mekânı, adresi veya vakti mekân sayfasından bildirebilir; kontrol edilmiş mekânlarda doğrulama rozeti bulunur. Bu yazıyla ilgili sorular için: Vakit Namaz ekibi.